Przepisy dotyczące mobbingu w miejscu pracy czeka istotna zmiana. Ustawa z dnia 19 czerwca 2026 r. o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz ustawy – Kodeks postępowania cywilnego została ogłoszona 4 sierpnia 2026 r., a nowe regulacje zaczną obowiązywać 5 listopada 2026 r.
Zmiany dotyczą przede wszystkim definicji mobbingu, roszczeń przysługujących pracownikowi oraz obowiązków pracodawców w zakresie przeciwdziałania niewłaściwym zachowaniom w miejscu pracy.
Nowa definicja mobbingu od 5 listopada 2026 r.
Obecnie Kodeks pracy definiuje mobbing jako uporczywe i długotrwałe nękanie lub zastraszanie pracownika, prowadzące do określonych negatywnych skutków, takich jak poniżenie, ośmieszenie czy izolowanie pracownika.
Od 5 listopada 2026 r. definicja zostanie uproszczona.
Mobbing będzie oznaczał zachowania polegające na uporczywym nękaniu pracownika.
Uporczywość ma oznaczać, że zachowania są:
- powtarzalne,
- nawracające albo
- stałe.
Jednocześnie ustawa wyraźnie wskazuje, że zachowanie incydentalne nie stanowi mobbingu, nawet jeżeli narusza dobra osobiste pracownika.
Istotną zmianą jest więc odejście od odrębnej przesłanki „długotrwałości”. Nadal jednak nie każda nieprzyjemna sytuacja w pracy czy pojedynczy konflikt będą mogły zostać uznane za mobbing.
Jakie zachowania mogą stanowić mobbing?
Nowe przepisy zawierają przykładowy katalog zachowań, które mogą świadczyć o mobbingu.
Należą do nich w szczególności:
- upokarzanie lub uwłaczanie pracownikowi,
- zastraszanie,
- nieuzasadniona krytyka, poniżanie lub ośmieszanie,
- zaniżanie oceny przydatności zawodowej,
- utrudnianie wykonywania pracy lub wykorzystania kompetencji,
- utrudnianie komunikacji i dostępu do informacji,
- izolowanie pracownika lub eliminowanie go z zespołu.
Katalog ten nie jest zamknięty. Także inne zachowania mogą zostać uznane za mobbing, jeśli w konkretnej sytuacji stanowią uporczywe nękanie pracownika.
Mobbing może mieć przy tym charakter fizyczny, werbalny albo pozawerbalny. Może więc przejawiać się także np. w sposobie komunikacji mailowej, uporczywym pomijaniu pracownika przy przekazywaniu informacji czy celowym utrudnianiu mu wykonywania obowiązków.
Czy sprawca musi działać celowo?
Nie.
Nowe przepisy wprost wskazują, że dane zachowanie może zostać uznane za mobbing również wtedy, gdy celem sprawcy nie było nękanie pracownika.
Znaczenie będzie miała więc przede wszystkim obiektywna ocena całokształtu zachowań, a nie wyłącznie deklarowane intencje osoby, która się ich dopuściła.
Kto może dopuścić się mobbingu?
Mobbing nie musi pochodzić wyłącznie od przełożonego.
Zachowań mobbingowych może dopuścić się m.in.:
- pracodawca,
- przełożony,
- współpracownik,
- podwładny,
- grupa pracowników,
- osoba wykonująca pracę na innej podstawie niż stosunek pracy.
Za przeciwdziałanie mobbingowi nadal odpowiada jednak pracodawca.
Krytyka pracownika nie zawsze jest mobbingiem
Nowelizacja wyraźnie podkreśla, że uzasadnione i wyrażone we właściwej formie działania wobec pracownika nie stanowią mobbingu.
Pracodawca nadal może więc:
- oceniać pracę,
- wskazywać błędy,
- kontrolować realizację obowiązków,
- wymagać określonych efektów,
- udzielać uzasadnionej krytyki.
Problem pojawia się wtedy, gdy działania tracą charakter merytoryczny, a zaczynają przybierać formę powtarzalnego poniżania, ośmieszania, zastraszania lub izolowania pracownika.
Jakie roszczenia będzie miał pracownik?
Jedna z najważniejszych zmian dotyczy możliwości dochodzenia zadośćuczynienia.
Obecnie pracownik może żądać zadośćuczynienia na podstawie przepisów o mobbingu, jeżeli mobbing wywołał u niego rozstrój zdrowia.
Od 5 listopada 2026 r. pracownik, który doznał mobbingu, będzie mógł żądać od pracodawcy: zadośćuczynienia w wysokości nie niższej niż sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia za pracę albo odszkodowania.
W 2026 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4.806 zł, co oznacza, że minimalne zadośćuczynienie wyniesie obecnie 28.836 zł.
Jest to kwota minimalna, a nie maksymalna. Wysokość zadośćuczynienia będzie zależała od okoliczności konkretnej sprawy, w tym skali i intensywności nękania oraz skutków, jakie wywołało ono u pracownika.
Rozstrój zdrowia nie będzie już odrębną przesłanką powstania prawa do zadośćuczynienia. Dokumentacja medyczna nadal może jednak mieć istotne znaczenie przy ustalaniu rozmiaru doznanej krzywdy.
Jak udowodnić mobbing?
Samo twierdzenie pracownika, że był mobbingowany, nie będzie wystarczające.
W sprawach tego rodzaju szczególnie istotne może być zabezpieczanie:
- wiadomości e-mail i SMS,
- komunikacji w komunikatorach służbowych,
- dokumentów dotyczących oceny pracy i przydzielanych zadań,
- zgłoszeń kierowanych do pracodawcy,
- danych świadków poszczególnych zdarzeń,
- dokumentacji medycznej, jeżeli zachowania wpłynęły na stan zdrowia.
Znaczenie ma przede wszystkim możliwość pokazania nie jednego zdarzenia, lecz ciągu powtarzających się lub stałych zachowań.
Nowe obowiązki pracodawców
Po zmianie przepisów pracodawca będzie obowiązany systematycznie przeciwdziałać mobbingowi.
Obowiązek ten ma obejmować w szczególności:
- działania prewencyjne,
- wykrywanie mobbingu,
- reagowanie na zgłoszenia,
- podejmowanie działań naprawczych,
- wspieranie osób dotkniętych mobbingiem.
Oznacza to, że samo posiadanie formalnej „polityki antymobbingowej” może nie być wystarczające. Procedury powinny faktycznie umożliwiać zgłoszenie problemu, jego rzetelne zbadanie i podjęcie odpowiednich działań.
Regulamin antymobbingowy u pracodawców zatrudniających co najmniej 10 osób
Dodatkowe obowiązki będą dotyczyć pracodawców zatrudniających co najmniej 10 pracowników.
Jeżeli odpowiednie zasady nie zostały określone w układzie zbiorowym pracy lub regulaminie pracy, pracodawca będzie zobowiązany określić w odrębnym regulaminie zasady, procedury i częstotliwość działań przeciwdziałających m.in. mobbingowi, dyskryminacji i naruszaniu godności pracowników.
Pracodawcy otrzymają na dostosowanie dokumentacji 6 miesięcy od wejścia nowych przepisów w życie, czyli do 5 maja 2027 r.
Nie oznacza to jednak, że mniejsi pracodawcy zostają zwolnieni z obowiązku przeciwdziałania mobbingowi. Ogólny obowiązek obejmuje wszystkich pracodawców.
Co powinien zrobić pracownik, który doświadcza mobbingu?
Przede wszystkim warto możliwie dokładnie dokumentować poszczególne zdarzenia.
Pomocne może być zapisywanie:
- dat i okoliczności konkretnych sytuacji,
- osób, które były ich świadkami,
- treści wiadomości lub poleceń,
- zgłoszeń kierowanych do pracodawcy.
Jeżeli u pracodawcy obowiązuje wewnętrzna procedura antymobbingowa, warto również rozważyć skorzystanie z niej.
Każda sytuacja wymaga jednak indywidualnej oceny. Nie każde niewłaściwe zachowanie będzie mobbingiem, ale może jednocześnie stanowić np. naruszenie dóbr osobistych pracownika, dyskryminację lub inne naruszenie prawa pracy.
Mobbing 2026 – co zmienia się najważniejszego?
Od 5 listopada 2026 r.:
- mobbing będzie definiowany jako uporczywe nękanie pracownika,
- zniknie odrębny wymóg „długotrwałości”,
- przepisy wskażą przykłady zachowań mogących stanowić mobbing,
- intencja sprawcy nie będzie decydowała o kwalifikacji zachowania,
- pojedyncze, incydentalne zachowanie nadal nie będzie mobbingiem,
- minimalne zadośćuczynienie wyniesie sześciokrotność minimalnego wynagrodzenia,
- pracodawcy będą mieli bardziej szczegółowo określone obowiązki w zakresie zapobiegania mobbingowi i reagowania na jego przypadki.
Nowe przepisy wzmacniają ochronę pracowników, ale jednocześnie nie prowadzą do uznania każdego konfliktu czy uzasadnionej krytyki za mobbing.
Dla pracodawców zmiana oznacza natomiast konieczność weryfikacji dotychczasowych procedur i faktycznego przygotowania organizacji do skutecznego reagowania na przypadki niewłaściwego traktowania pracowników.