Kancelaria Adwokacka Katowice - Adwokat Karina Dorobisz

    Adwokat Karina Dorobisz

    Kancelaria Adwokacka

    Specjalizacje
    Upadłość konsumencka
    Prawo cywilne
    → Umowy i zabezpieczenie interesów
    Prawo rodzinne
    → Rozwody→ Alimenty
    Prawo pracy
    Prawo konsumenckie
    → Kredyty frankowe→ Sankcja kredytu darmowego
    Sprawy karne i wykroczenia
    Obsługa przedsiębiorców
    → Postępowania gospodarcze
    AktualnościO mnieKontakt
    +48 516 400 692Umów konsultację
    Strona głównaBlogNaruszenie dóbr osobistych – kiedy można żądać przeprosin, zadośćuczynienia i odszkodowania?
    Prawo cywilne
    20 sierpnia 2026

    Naruszenie dóbr osobistych – kiedy można żądać przeprosin, zadośćuczynienia i odszkodowania?

    Publiczne rozpowszechnienie nieprawdziwych informacji, obraźliwy komentarz w internecie, bezprawne wykorzystanie zdjęcia, ujawnienie prywatnej korespondencji czy naruszenie dobrego imienia w miejscu pracy – to tylko niektóre sytuacje, w których może dojść do naruszenia dóbr osobistych.

    Nie każde zachowanie, które jest dla nas przykre lub niesprawiedliwe, będzie jednak automatycznie stanowiło naruszenie dóbr osobistych w rozumieniu prawa cywilnego. Z drugiej strony ochrona przewidziana przez Kodeks cywilny jest szeroka i pozwala w określonych przypadkach żądać nie tylko zaprzestania naruszeń czy przeprosin, ale również zadośćuczynienia pieniężnego, a w razie powstania szkody majątkowej – także odszkodowania.

    Naruszenie dóbr osobistych – ochrona prawna, przeprosiny i rekompensata

    Czym są dobra osobiste?

    Podstawę ochrony dóbr osobistych stanowią przede wszystkim art. 23 i 24 Kodeksu cywilnego.

    Art. 23 k.c. wymienia przykładowo takie dobra jak:

    • zdrowie,
    • wolność,
    • cześć,
    • swoboda sumienia,
    • nazwisko lub pseudonim,
    • wizerunek,
    • tajemnica korespondencji,
    • nietykalność mieszkania,
    • twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska.

    Nie jest to jednak katalog zamknięty. Oznacza to, że ochronie prawnej mogą podlegać również inne wartości związane z osobą człowieka, które nie zostały wprost wymienione w przepisie.

    W praktyce bardzo często sprawy dotyczą ochrony czci, godności, dobrego imienia, prywatności czy wizerunku.

    Cześć, godność i dobre imię – czym się różnią?

    W sprawach o ochronę dóbr osobistych często pojawiają się pojęcia czci, godności i dobrego imienia.

    W uproszczeniu można powiedzieć, że godność osobista dotyczy wewnętrznego poczucia własnej wartości człowieka, natomiast dobre imię odnosi się do tego, jak dana osoba jest postrzegana przez innych.

    Naruszeniem dobrego imienia może być więc np. rozpowszechnianie informacji przypisujących komuś:

    • nieuczciwość,
    • popełnienie przestępstwa,
    • nierzetelność zawodową,
    • zachowania nieetyczne,
    • brak kompetencji mogący podważyć zaufanie potrzebne do wykonywania zawodu.

    Z kolei obraźliwe, poniżające lub uwłaczające wypowiedzi kierowane bezpośrednio do określonej osoby mogą godzić przede wszystkim w jej godność.

    W praktyce jedno zachowanie może naruszać jednocześnie kilka dóbr osobistych.

    Kiedy dochodzi do naruszenia dobra osobistego?

    Nie wystarczy, że określona wypowiedź lub zachowanie było dla danej osoby nieprzyjemne.

    Sąd Najwyższy konsekwentnie wskazuje, że ocena naruszenia dobra osobistego powinna być dokonywana przede wszystkim według kryteriów obiektywnych, a nie wyłącznie indywidualnej wrażliwości osoby zainteresowanej.

    W wyroku z 4 lutego 2021 r., sygn. akt II PSKP 7/21, Sąd Najwyższy podkreślił, że należy ocenić m.in., czy typowa, przeciętna osoba znajdująca się w podobnej sytuacji uznałaby dane zachowanie za naruszające dobro osobiste oraz jak zachowanie to jest oceniane z punktu widzenia rozsądnie i uczciwie myślących osób.

    Oznacza to, że samo subiektywne poczucie krzywdy nie przesądza jeszcze o zasadności roszczenia.

    Z drugiej strony nie jest również konieczne wykazanie, że wskutek wypowiedzi całe otoczenie rzeczywiście zmieniło swoje zdanie o poszkodowanym. Znaczenie ma to, czy dana wypowiedź obiektywnie mogła godzić w chronioną wartość, np. dobre imię czy reputację.

    Naruszenie dóbr osobistych w internecie

    Znaczna część współczesnych sporów o dobra osobiste dotyczy internetu.

    Do naruszenia może dojść m.in. poprzez:

    • post opublikowany w mediach społecznościowych,
    • komentarz pod zdjęciem lub artykułem,
    • wpis na forum internetowym,
    • film lub nagranie,
    • publikację prywatnej korespondencji,
    • zamieszczenie zdjęcia bez wymaganej zgody,
    • rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji,
    • negatywną opinię dotyczącą konkretnej osoby lub przedsiębiorcy.

    Internet może przy tym zwiększać skalę naruszenia. Informacja opublikowana publicznie może bardzo szybko dotrzeć do nieograniczonej liczby osób i pozostawać dostępna przez długi czas.

    Nie oznacza to jednak, że każda negatywna opinia w internecie jest bezprawna.

    Prawo do ochrony dobrego imienia musi być w konkretnych sytuacjach wyważane z innymi wartościami, w tym wolnością wypowiedzi i prawem do krytyki.

    Czy negatywna opinia albo krytyka zawsze narusza dobra osobiste?

    Nie.

    Prawo nie daje nikomu prawa do tego, aby w przestrzeni publicznej pojawiały się na jego temat wyłącznie pozytywne wypowiedzi.

    Można krytycznie oceniać zachowanie innej osoby, sposób wykonania usługi, działalność przedsiębiorcy czy działania osoby publicznej. Istotne są jednak m.in. treść wypowiedzi, jej forma, kontekst, charakter przedstawianych zarzutów oraz to, czy wypowiedź dotyczy faktów czy ocen.

    Szczególne znaczenie ma rozróżnienie pomiędzy:

    twierdzeniem o faktach – które co do zasady może podlegać weryfikacji jako prawdziwe lub nieprawdziwe,

    a

    oceną lub opinią – która ma charakter wartościujący.

    Nie oznacza to jednak, że dowolną obraźliwą wypowiedź można usprawiedliwić określeniem jej mianem „opinii”.

    W sprawach o dobra osobiste sąd analizuje całokształt wypowiedzi i jej kontekst, a nie wyłącznie pojedyncze słowa wyrwane z większej całości.

    Bezprawność naruszenia – bardzo ważne domniemanie

    Samo stwierdzenie, że doszło do ingerencji w określone dobro osobiste, nie zawsze oznacza jeszcze, że sprawca poniesie odpowiedzialność.

    Ochrona z art. 24 k.c. dotyczy bowiem działania bezprawnego.

    Istotne jest jednak to, że przepis wprowadza domniemanie bezprawności.

    Osoba występująca z roszczeniem powinna wykazać, że doszło do naruszenia jej konkretnego dobra osobistego. Jeżeli naruszenie zostanie wykazane, to na pozwanym spoczywa ciężar wykazania okoliczności wyłączających bezprawność jego działania.

    Okolicznością wyłączającą bezprawność może być w zależności od konkretnej sprawy np. działanie na podstawie przepisów prawa, wykonywanie przysługującego prawa, zgoda osoby zainteresowanej czy działanie w ochronie uzasadnionego interesu.

    Każdy przypadek wymaga jednak odrębnej oceny.

    Czego można żądać w razie naruszenia dóbr osobistych?

    Rodzaj roszczenia zależy przede wszystkim od tego, czy dopiero istnieje zagrożenie naruszeniem, czy też do naruszenia już doszło, jakie wywołało ono skutki oraz czego poszkodowany potrzebuje do ich usunięcia.

    Kodeks cywilny daje kilka możliwości.

    1. Żądanie zaprzestania naruszeń

    Jeżeli dobro osobiste jest dopiero zagrożone albo naruszenie nadal trwa, można żądać zaniechania określonego działania.

    Może chodzić np. o zaprzestanie dalszego rozpowszechniania określonych informacji czy wykorzystywania materiałów godzących w dobra osobiste.

    Co ważne, art. 24 k.c. pozwala podjąć działania już na etapie zagrożenia dobra osobistego – nie zawsze trzeba czekać, aż szkody faktycznie wystąpią.

    2. Usunięcie skutków naruszenia

    Jeżeli do naruszenia już doszło, można żądać podjęcia czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków.

    W zależności od sytuacji może to oznaczać np.:

    • usunięcie wpisu lub publikacji,
    • usunięcie zdjęcia,
    • sprostowanie określonej informacji,
    • złożenie odpowiedniego oświadczenia,
    • opublikowanie przeprosin.

    Nie oznacza to jednak, że osoba poszkodowana może dowolnie określić treść, formę i miejsce przeprosin.

    Środek zastosowany przez sąd powinien być odpowiedni do charakteru i skali konkretnego naruszenia. Jeżeli naruszenie nastąpiło publicznie, sposób usunięcia jego skutków powinien co do zasady pozwalać dotrzeć z odpowiednią informacją do podobnego kręgu odbiorców.

    3. Zadośćuczynienie pieniężne

    Jeżeli naruszenie dobra osobistego spowodowało krzywdę, na podstawie art. 448 § 1 k.c. możliwe jest żądanie odpowiedniej sumy tytułem zadośćuczynienia pieniężnego.

    Zadośćuczynienie ma kompensować szkodę niemajątkową – a więc m.in. cierpienie, poczucie poniżenia, dyskomfort czy inne negatywne następstwa naruszenia.

    Przy ustalaniu jego wysokości znaczenie mogą mieć m.in.:

    • rodzaj naruszonego dobra,
    • intensywność i czas trwania naruszenia,
    • zasięg rozpowszechnionych informacji,
    • skutki naruszenia dla poszkodowanego,
    • zachowanie sprawcy po naruszeniu,
    • rozmiar doznanej krzywdy.

    Zadośćuczynienie nie jest zasądzane automatycznie w każdej sprawie o dobra osobiste. Art. 448 k.c. stanowi, że sąd może przyznać odpowiednią kwotę, a jej wysokość jest ustalana z uwzględnieniem okoliczności konkretnej sprawy.

    W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się ponadto, że dla odpowiedzialności majątkowej na podstawie art. 448 k.c. znaczenie ma zawinienie naruszyciela, przy czym wystarcza również nieumyślna postać winy.

    4. Zapłata na cel społeczny

    Zamiast zadośćuczynienia na własną rzecz poszkodowany może na zasadach określonych w art. 448 k.c. domagać się zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na wskazany cel społeczny.

    Jest to odrębny sposób majątkowej ochrony dobra osobistego.

    5. Odszkodowanie za szkodę majątkową

    Zadośćuczynienie i odszkodowanie nie są tym samym.

    Jeżeli wskutek naruszenia dobra osobistego powstała również konkretna szkoda majątkowa, art. 24 § 2 k.c. pozwala żądać jej naprawienia na zasadach ogólnych.

    Przykładowo rozpowszechnienie nieprawdziwych informacji może w określonych przypadkach spowodować utratę kontraktów, klientów czy innych korzyści majątkowych.

    W takiej sytuacji konieczne jest jednak wykazanie nie tylko samego naruszenia dobra osobistego, lecz również:

    • powstania szkody majątkowej,
    • jej wysokości,
    • związku pomiędzy zachowaniem sprawcy a powstałą szkodą.

    Dlatego w praktyce żądanie odszkodowania może wymagać znacznie bardziej rozbudowanego postępowania dowodowego niż samo żądanie zaniechania naruszeń lub przeprosin.

    Czy można żądać jednocześnie przeprosin i pieniędzy?

    Tak.

    Środki ochrony dóbr osobistych mogą być w określonych sytuacjach łączone.

    Możliwe jest więc przykładowo żądanie:

    • usunięcia publikacji,
    • przeproszenia poszkodowanego,
    • zadośćuczynienia pieniężnego.

    Jeżeli dodatkowo powstała szkoda majątkowa, może dojść także roszczenie o jej naprawienie.

    Nie oznacza to jednak, że w każdej sprawie zasadne będzie dochodzenie wszystkich dostępnych środków. Roszczenia powinny odpowiadać charakterowi i skutkom konkretnego naruszenia.

    Jakie dowody warto zabezpieczyć?

    W sprawach o ochronę dóbr osobistych bardzo ważne jest odpowiednio wczesne zabezpieczenie dowodów.

    Jeżeli naruszenie nastąpiło w internecie, nie warto zakładać, że sporny materiał pozostanie dostępny przez cały czas trwania postępowania.

    W zależności od sprawy warto zabezpieczyć m.in.:

    • zrzuty ekranu,
    • adres URL publikacji,
    • datę i godzinę dostępu do treści,
    • pełną treść wpisu i komentarzy,
    • wiadomości e-mail lub SMS,
    • korespondencję prywatną,
    • nagrania,
    • dokumenty,
    • dane świadków,
    • informacje pokazujące zasięg publikacji,
    • dokumenty potwierdzające szkodę finansową.

    W przypadku poważniejszych sporów internetowych sposób zabezpieczenia dowodu powinien być przemyślany także pod kątem późniejszego wykazania autentyczności i pochodzenia materiału.

    Czy przed pozwem warto wysłać wezwanie?

    W wielu sprawach – tak.

    Przed skierowaniem sprawy do sądu można wezwać osobę odpowiedzialną za naruszenie do:

    • zaprzestania dalszych naruszeń,
    • usunięcia wpisu lub publikacji,
    • opublikowania przeprosin,
    • zapłaty odpowiedniej kwoty.

    Dobrze przygotowane wezwanie pozwala jasno określić, jakie dobro zostało naruszone, na czym polegało naruszenie i czego domaga się poszkodowany.

    Nie każdą sprawę uda się zakończyć polubownie, ale czasami szybkie usunięcie materiału i odpowiednia reakcja sprawcy mogą znacznie ograniczyć dalsze skutki naruszenia.

    Dobra osobiste przedsiębiorcy i firmy

    Ochrona dóbr osobistych nie dotyczy wyłącznie osób fizycznych.

    Zgodnie z art. 43 k.c. przepisy o ochronie dóbr osobistych osób fizycznych stosuje się odpowiednio również do osób prawnych.

    W praktyce ochronie może podlegać m.in. dobre imię, renoma czy wiarygodność przedsiębiorstwa.

    Ma to szczególne znaczenie w przypadku nieprawdziwych informacji i opinii publikowanych w internecie, które mogą wpływać na sposób postrzegania przedsiębiorcy przez klientów czy kontrahentów.

    Co istotne, Sąd Najwyższy w uchwale z 3 października 2023 r., sygn. akt III CZP 22/23, przesądził, że art. 448 k.c. dotyczący majątkowej ochrony dóbr osobistych stosuje się odpowiednio także do osób prawnych.

    Nie oznacza to oczywiście, że każda negatywna opinia klienta narusza dobra osobiste przedsiębiorcy. Również w takich sprawach konieczna jest ocena treści wypowiedzi, jej prawdziwości, charakteru oraz granic dopuszczalnej krytyki.

    Naruszenie dóbr osobistych – najważniejsze informacje

    W przypadku podejrzenia naruszenia dóbr osobistych warto odpowiedzieć przede wszystkim na kilka pytań:

    1. Jakie konkretnie dobro osobiste zostało naruszone?
    2. Jakie zachowanie spowodowało naruszenie?
    3. Czy naruszenie ma charakter bezprawny?
    4. Czy zachowanie nadal trwa lub istnieje ryzyko jego powtórzenia?
    5. Jakie skutki wywołało naruszenie?
    6. Czy powstała krzywda lub konkretna szkoda majątkowa?
    7. Jakie dowody można przedstawić?
    8. Jaki sposób usunięcia skutków naruszenia będzie odpowiedni?

    Dopiero analiza tych okoliczności pozwala ocenić, czy właściwym rozwiązaniem będzie żądanie zaniechania określonych działań, usunięcia publikacji, przeprosin, zadośćuczynienia, odszkodowania czy połączenia kilku roszczeń.

    Co zrobić, gdy ktoś naruszył moje dobra osobiste?

    Przede wszystkim warto zabezpieczyć dowody, zanim sporna treść zostanie usunięta albo zmieniona.

    Następnie należy ustalić, jakie dobro zostało naruszone, kto odpowiada za naruszenie, czy działanie było bezprawne oraz jakie roszczenia są adekwatne do powstałych skutków.

    Sprawy o ochronę dóbr osobistych są bardzo zróżnicowane. Inaczej oceniany będzie publiczny wpis zawierający nieprawdziwy zarzut popełnienia przestępstwa, inaczej krytyczna opinia klienta, inaczej rozpowszechnienie prywatnej korespondencji, a jeszcze inaczej bezprawne wykorzystanie wizerunku.

    Dlatego przy ocenie konkretnej sytuacji znaczenie ma nie tylko sama treść wypowiedzi lub publikacji, ale również jej kontekst, forma, zasięg, prawdziwość przedstawianych informacji oraz skutki, jakie wywołała.

    Jeżeli doszło do bezprawnego naruszenia dobra osobistego, prawo cywilne pozwala nie tylko doprowadzić do zaprzestania naruszeń i usunięcia ich skutków, lecz w odpowiednich przypadkach również uzyskać rekompensatę finansową.

    Potrzebujesz pomocy prawnej?

    Skontaktuj się ze mną, aby omówić Twoją sprawę i warunki konsultacji.

    Zobacz ofertęUmów konsultację
    Wróć do wszystkich wpisów
    Kancelaria Adwokacka Karina Dorobisz

    Kancelaria Adwokacka Adwokat Karina Dorobisz w Katowicach - przyjazne miejsce, w którym możesz swobodnie porozmawiać o swojej sprawie i znaleźć wsparcie prawne dopasowane do Twoich potrzeb.

    Usługi

    • Postępowania gospodarcze
    • Upadłość konsumencka
    • Umowy i zabezpieczenie interesów
    • Prawo cywilne
    • Prawo rodzinne
    • Prawo pracy

    Informacje

    • O mnie
    • Aktualności
    • Kontakt
    • Polityka prywatności

    Kontakt

    • ul. Jagiellońska 24 lok. 3
      40-032 Katowice
    • +48 516 400 692
    • kancelaria@adwokatdorobisz.pl
    • Pon. - Pt.: 9:00 - 17:00Sobota: po umówieniuNiedziela: zamknięte
    • NIP: 6343059645

    Strona może korzystać z niezbędnych plików cookies. Osadzona mapa zewnętrzna, np. Google Maps, może korzystać z własnych plików cookies i otrzymywać dane o urządzeniu. Szczegóły znajdziesz w polityce prywatności.

    © 2026 Kancelaria Adwokacka Karina Dorobisz. Wszelkie prawa zastrzeżone.